ST Bus Security: 111 कोटींच्या सीसीटीव्ही प्रकल्पातून ‘लालपरी’ला डिजिटल कवच; मंत्री प्रताप सरनाईकांची माहिती

मुंबई

राज्याच्या कानाकोपऱ्यात धावणाऱ्या ‘लालपरी’ अर्थात महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ (एसटी) च्या सुरक्षेला आता अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचे बळ मिळणार आहे. दहशतवादी तसेच समाजविघातक प्रवृत्तींच्या संभाव्य धोक्यांचा विचार करून एसटी प्रशासनाने महत्त्वाकांक्षी ‘नवीन सीसीटीव्ही प्रकल्प’ हाती घेतला आहे. या प्रकल्पाच्या माध्यमातून राज्यातील बसस्थानके, आगार, कार्यशाळा आणि विभागीय कार्यालयांवर डिजिटल नजरेचे अभेद्य जाळे उभारले जाणार असल्याची माहिती परिवहनमंत्री तथा एसटी महामंडळाचे अध्यक्ष प्रताप सरनाईक यांनी दिली.

मंत्री सरनाईक यांनी स्पष्ट केले की, प्रवाशांच्या सुरक्षिततेला सर्वोच्च प्राधान्य देत राज्य शासनाने या प्रकल्पासाठी तब्बल 111 कोटी रुपयांचा निधी मंजूर केला आहे. या निधीतून एसटीची प्रमुख बसस्थानके, आगार, विभागीय व मध्यवर्ती कार्यशाळा, विभागीय कार्यालये तसेच मध्यवर्ती प्रशिक्षण संस्था, भोसरी यांसारख्या संवेदनशील ठिकाणी सीसीटीव्ही कॅमेरे बसविण्यात येणार आहेत.

या व्यापक योजनेअंतर्गत राज्यभरातील एकूण 633 ठिकाणी तब्बल 7035 अत्याधुनिक सीसीटीव्ही कॅमेरे बसविण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. त्यामुळे एसटीच्या महत्त्वाच्या हालचालींवर 24 तास डिजिटल पद्धतीने लक्ष ठेवता येणार आहे. कोणतीही संशयास्पद हालचाल किंवा अनुचित प्रकार त्वरित ओळखून त्यावर तत्काळ कार्यवाही करण्यास मदत होणार आहे.

या प्रकल्पाची अंमलबजावणी ई-निविदा प्रक्रियेद्वारे निवडलेल्या Telecommunications Consultants India Limited (टीसीआयएल) या अनुभवी संस्थेमार्फत केली जात आहे. प्रकल्पाचा एकूण कालावधी एक वर्ष निश्चित करण्यात आला असून कामाला वेगाने सुरुवात झाली आहे.

या योजनेचा मुख्य कणा ठरणारा मध्यवर्ती नियंत्रण कक्ष मुंबई येथे उभारण्यात आला आहे. या नियंत्रण कक्षाची वापरकर्ता स्वीकृती चाचणी (यूएटी) यशस्वीरित्या पूर्ण झाली असून येथून राज्यभरातील सर्व कॅमेऱ्यांवर केंद्रीकृत पद्धतीने लक्ष ठेवले जाणार आहे. या तंत्रज्ञानामुळे सुरक्षेच्या दृष्टीने तत्काळ निर्णय घेणे आणि आपत्कालीन परिस्थितीत जलद प्रतिसाद देणे शक्य होणार आहे.

प्रकल्पाच्या पहिल्या टप्प्यात मुंबई, ठाणे, रायगड आणि पालघर विभागातील 64 महत्त्वाच्या ठिकाणी सीसीटीव्ही प्रणाली यशस्वीरित्या बसविण्यात आली आहे. या टप्प्यामुळे सुरक्षेची नवी दिशा निश्चित झाली असून प्रवाशांमध्ये विश्वासाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. उर्वरित 27 विभाग तसेच विविध कार्यशाळा आणि कार्यालयांमध्ये सीसीटीव्ही बसविण्याचे काम सध्या सुरू आहे.

एसटी ही राज्यातील सर्वसामान्यांची जीवनवाहिनी मानली जाते. ग्रामीण भागापासून ते शहरी केंद्रांपर्यंत दररोज लाखो प्रवासी एसटीच्या सेवांवर अवलंबून असतात. त्यामुळे सुरक्षेच्या दृष्टीने हा प्रकल्प अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे. वाढत्या शहरीकरणासोबत सुरक्षेच्या नव्या आव्हानांचा सामना करण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर अपरिहार्य बनला आहे. या पार्श्वभूमीवर हा सीसीटीव्ही प्रकल्प एसटीसाठी गेमचेंजर ठरणार आहे.

https://msrtc.maharashtra.gov.in

मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी सांगितले की, हा प्रकल्प केवळ कॅमेरे बसविण्यापुरता मर्यादित नसून तो एसटीच्या एकूण सुरक्षाव्यवस्थेचे आधुनिकीकरण करणारा उपक्रम आहे. डिजिटल देखरेखीमुळे अनुशासन वाढेल, गुन्हेगारी प्रवृत्तीवर आळा बसेल आणि प्रवाशांना अधिक सुरक्षित वातावरण मिळेल.

एकंदरीत, ‘नवीन सीसीटीव्ही प्रकल्प’ हा एसटीच्या सुरक्षेला डिजिटल कवच देणारा ऐतिहासिक टप्पा ठरणार आहे. यामुळे ‘लालपरी’चा प्रवास केवळ वेगवानच नव्हे तर अधिक सुरक्षित, विश्वासार्ह आणि तंत्रज्ञानसज्ज होणार आहे. प्रवाशांचा विश्वास दृढ करण्यासाठी आणि सुरक्षेची नवी मानके प्रस्थापित करण्यासाठी हा प्रकल्प मैलाचा दगड ठरेल, असा विश्वास परिवहनमंत्र्यांनी व्यक्त केला आहे.

एस.टी. प्रवासाचा नवा डिजिटल युगारंभ-अलीकडेच केली आहे स्मार्ट कार्ड ची घोषणा

महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ ने आपल्या प्रवास व्यवस्थेत तंत्रज्ञानाचा नवा अध्याय सुरू केला आहे. रोख व्यवहारांपासून पुढे जात पारदर्शक, सुरक्षित आणि सुलभ सेवा देण्याच्या उद्देशाने एस.टी. महामंडळाने ‘नॅशनल कॉमन मोबिलिटी कार्ड’ (NCMC) प्रणाली लागू करण्याचा ऐतिहासिक निर्णय घेतला आहे. यापुढे विविध सामाजिक सवलतींचा लाभ घेण्यासाठी हे स्मार्ट कार्ड अनिवार्य असणार आहे.

या प्रकल्पासाठी महामंडळाने Ebix Technologies Ltd आणि NSDL Payments Bank यांच्याशी करार केला असून, लवकरच सर्व आगारांमध्ये नोंदणी मोहीम सुरू होणार आहे. विद्यार्थी, ज्येष्ठ नागरिक, महिला, दिव्यांग प्रवासी, पुरस्कारार्थी व पत्रकार यांना या सेवेचा लाभ घेता येईल.

एस.टी.चा हा निर्णय म्हणजे पारंपरिक प्रवास व्यवस्थेला डिजिटल स्पर्श देणारा महत्त्वाचा टप्पा आहे. तिकीट हातात आणि सुट्या पैशांची चिंता या जुन्या गोष्टी आता इतिहासजमा होत असून, एका स्मार्ट कार्डच्या स्पर्शाने प्रवास अधिक सुलभ, सुरक्षित आणि पारदर्शक होणार आहे.

कार्डची प्रमुख वैशिष्ट्ये (संक्षेपात)

• किंमत: नवीन कार्ड १९९ रुपये (GST सह). जुने स्मार्ट कार्ड जमा केल्यास १४९ रुपयांत उपलब्ध.
• वॉलेट मर्यादा: किमान १०० रुपये; ५० रुपयांच्या पटीत रिचार्ज.
• रिचार्ज सुविधा: ईटीआयएम मशीन, अधिकृत संकेतस्थळ, मोबाईल ॲप किंवा नियुक्त एजंटकडून सहज रिचार्ज.
• नोंदणी यंत्रणा: ज्येष्ठ नागरिक आणि महिलांच्या सोयीसाठी ३००० हून अधिक अधिकृत एजंट नियुक्त.
• ग्रामीण भागाला दिलासा: बसस्थानकांवरच नोंदणी प्रक्रिया उपलब्ध.

एकूणच, एस.टी.च्या डिजिटल प्रवासाची ही सुरुवात राज्यातील लाखो प्रवाशांसाठी मोठा बदल ठरणार असून, भविष्यातील स्मार्ट आणि कॅशलेस प्रवास व्यवस्थेकडे टाकलेले हे महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.

एस.टी. प्रवासाचा डिजिटल युगारंभ: सवलतधारकांसाठी NCMC स्मार्ट कार्ड अनिवार्य

https://lokbhavanmarathinews.com/691/st-pravas-ncmc-smart-card-maharashtra/