खालापूर तालुक्यात ‘जाणीव शिक्षणाची – एक वही एक पेन्सिल’ विशाल पाटील यांचा उपक्रम; आदिवासी विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्य वाटप

खालापूर (जि. रायगड जिल्हा) | प्रतिनिधी

खालापूर तालुक्यात आदिवासी विद्यार्थ्यांसाठी राबविण्यात आलेला ‘जाणीव शिक्षणाची – एक वही एक पेन्सिल’ हा उपक्रम सध्या समाजात चर्चेचा विषय ठरत आहे. “शिक्षणाची ओढ लावूया, आदिवासी मुलांचे भविष्य उजळवूया” या घोषवाक्याखाली आयोजित करण्यात आलेल्या या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश गरजू विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्य उपलब्ध करून देणे हा आहे. ग्रामीण आणि दुर्गम भागात मूलभूत शैक्षणिक साधनांची कमतरता भासत असताना हा उपक्रम विद्यार्थ्यांसाठी आशेचा किरण ठरला आहे.

नानवली कातकरी वाडीत शालेय साहित्य वाटप

१४ जुलै २०२६ रोजी रा. जि. प. शाळा, नानवली कातकरी वाडी (खालापूर), हातनोली कातकरी वाडी, नानावली कातकरी वाडी आणि परिसरातील विद्यार्थ्यांनाही वह्या, पेन्सिली आणि इतर आवश्यक शालेय साहित्याचे वाटप करण्यात आले. अनेक आदिवासी कुटुंबांची आर्थिक परिस्थिती हलाखीची असल्यामुळे मुलांना वह्या-पुस्तके खरेदी करणे कठीण होते. अशा वेळी “एक वही – एक पेन्सिल” ही छोटीशी मदत विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणप्रवासाला मोठे बळ देते.

शाळेतील विद्यार्थ्यांना साहित्य मिळाल्यानंतर त्यांच्या चेहऱ्यावर उमटलेला आनंद हा उपक्रमाचा सर्वात मोठा यशाचा क्षण ठरला. शिक्षणासाठी आवश्यक साधने उपलब्ध झाल्याने विद्यार्थ्यांमध्ये आत्मविश्वास वाढतो आणि शाळा सोडण्याचे प्रमाण कमी होण्यास मदत होते.

दानशूर व्यक्तींचे सहकार्य

या सामाजिक कार्यासाठी अनेक दानशूर व्यक्तींनी आर्थिक व नैतिक सहकार्य केले. श्री .विशाल गणेश पाटील. श्री. राहुल हटकर, श्री. राहुल पाटील, सौ. विवेका ठाकूर आणि सौ. स्नेहा पाटील यांच्या योगदानामुळे उपक्रम यशस्वीपणे पार पडला. तसेच शाळेचे शिक्षक श्री. शेख सर, दीपक म्हात्रे सर आणि बडे सर यांनी विद्यार्थ्यांना शिक्षणाचे महत्त्व समजावून सांगत मार्गदर्शन केले.

समाजासाठी प्रेरणादायी पाऊल

‘जाणीव शिक्षणाची – एक वही एक पेन्सिल’ हा केवळ साहित्य वाटपाचा कार्यक्रम नसून समाजातील प्रत्येक घटकाला शिक्षणासाठी पुढे येण्याचे आवाहन करणारी चळवळ आहे. ग्रामीण आणि आदिवासी भागातील मुलांना समान शैक्षणिक संधी मिळाल्यास तेही मोठी स्वप्ने पूर्ण करू शकतात, हा विश्वास या उपक्रमातून दृढ होत आहे.

सात वर्षांची सातत्यपूर्ण सामाजिक वाटचाल – विशाल गणेश पाटील

या उपक्रमामागे गेल्या सात वर्षांपासून सातत्याने कार्य करणारे नाव म्हणजे विशाल गणेश पाटील. मोठ्या मल्टिनॅशनल कंपनीत कार्यरत असतानाही त्यांनी समाजकार्याची नाळ जपली आहे. दरवर्षी नवीन शैक्षणिक सत्राच्या सुरुवातीला रायगड जिल्ह्यातील विविध आदिवासी शाळांमध्ये गरजू विद्यार्थ्यांची यादी तयार करून त्यानुसार वह्या, पेन्सिली, पुस्तकांचे संच, शालेय बॅगा आणि इतर साहित्याचे वाटप केले जाते.

खालापूर तालुक्यातील अनेक कातकरी वाड्यांमध्ये या उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांना आवश्यक शालेय साहित्य वेळेवर उपलब्ध झाले आहे. स्थानिक नागरिकांच्या मते, या उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांचा शाळेकडे ओढा वाढला असून शिक्षणात सातत्य राखण्यास मदत झाली आहे.

विशाल पाटील म्हणाले, “शिक्षण हीच खरी शक्ती आहे. योग्य वेळी योग्य साधने मिळाली तर आदिवासी भागातील मुलेही मोठी स्वप्ने पूर्ण करू शकतात. समाजाचे काही देणे लागते या भावनेतून हा उपक्रम सुरू केला.”

शिक्षणासाठी समाजाला आवाहन

‘जाणीव शिक्षणाची – एक वही एक पेन्सिल’ हा केवळ साहित्य वाटपाचा कार्यक्रम नसून शिक्षणासाठी समाजातील प्रत्येक घटकाला पुढे येण्याचे आवाहन करणारी चळवळ आहे. आदिवासी भागातील विद्यार्थ्यांना समान शैक्षणिक संधी मिळाल्यास तेही मुख्य प्रवाहात यशस्वी होऊ शकतात, हा विश्वास या उपक्रमातून दृढ होत आहे.

आज नानवली कातकरी वाडीतून सुरुवात झालेला हा उपक्रम भविष्यात रायगड जिल्ह्यातील अधिकाधिक आदिवासी वाड्यांपर्यंत पोहोचवण्याचा मानस आयोजकांनी व्यक्त केला आहे.

अधिक महितीसाठी

https://www.facebook.com/share/p/1E6xK71ENb

निष्कर्ष

खालापूर तालुक्यात राबविण्यात आलेला ‘जाणीव शिक्षणाची – एक वही एक पेन्सिल’ हा उपक्रम केवळ शालेय साहित्य वाटपापुरता मर्यादित नसून तो सामाजिक बांधिलकीची जाणीव करून देणारी प्रेरणादायी चळवळ ठरली आहे. आदिवासी वस्त्यांमधील विद्यार्थ्यांना शिक्षणासाठी आवश्यक साधने उपलब्ध करून देत त्यांच्या भविष्यासाठी भक्कम पाया घालण्याचे महत्त्वाचे कार्य या माध्यमातून घडत आहे.

शिक्षण हीच सामाजिक प्रगतीची खरी किल्ली आहे. दुर्गम आणि आर्थिकदृष्ट्या मागास भागातील मुलांना योग्य वेळी आवश्यक साहित्य मिळाल्यास त्यांच्या शिक्षणातील अडथळे मोठ्या प्रमाणात कमी होतात. ‘एक वही – एक पेन्सिल’ या साध्या पण प्रभावी संकल्पनेतून विद्यार्थ्यांमध्ये आत्मविश्वास, सातत्य आणि शाळेबद्दलची ओढ निर्माण होत आहे.

ही बातमी पहा

महाशिवरात्रीनिमित्त साकत येथील श्री साकेश्वर मंदिरात कै. दत्तात्रय एकनाथ अडसुळ यांच्या स्मरणार्थ ११ किलो चांदीच्या जलधारीची प्रतिष्ठापना https://lokbhavanmarathinews.com/721/sakat-shri-sakeshwar-mandir-11-kilo-chandi-jaldhari-pratishthapana/

आज एका शाळेत सुरू झालेली ही चळवळ उद्या संपूर्ण रायगड जिल्ह्यात आणि त्यापुढेही विस्तारू शकते. प्रत्येक सजग नागरिकाने शिक्षणासाठी हातभार लावल्यास आदिवासी भागातील मुलांचे भविष्य अधिक उज्ज्वल होईल, यात शंका नाही.

चला, आपणही शिक्षणाची ज्योत तेवत ठेवूया आणि समाजातील प्रत्येक मुलापर्यंत ज्ञानाचा प्रकाश पोहोचवूया.